Verjaring gemeentegrond – bezit, stuiting en aansprakelijkheid (vastgoedrecht advocaat Eindhoven)

Het komt regelmatig voor dat particulieren zonder toestemming gemeentegrond in gebruik nemen, bijvoorbeeld een groenstrook die grenst aan de tuin. Gemeenten verzoeken dan vaak om ontruiming, of bieden aankoop/huur aan, of vragen om erkenning van eigendom.

In sommige gevallen kan de gebruiker door verjaring eigenaar worden van de grond. Of dat zo is, hangt vooral af van de vraag of sprake is van bezit (in juridische zin) en of de gemeente tijdig heeft gestuit. Daarnaast kan – óók als eigendom door verjaring is verkregen – nog discussie ontstaan over aansprakelijkheid en schadevergoeding.

---

Bevrijdende verjaring: 20 jaar

Artikel 3:105 BW bepaalt dat degene die een goed bezit op het moment dat de verjaring van de rechtsvordering tot beëindiging van dat bezit is voltooid, eigenaar wordt – ook als hij niet te goeder trouw was. De rechtsvordering tot revindicatie/opeising van grond verjaart in beginsel na 20 jaar.

Na voltooiing van die termijn wordt de bezitter van rechtswege eigenaar, mits hij gedurende die periode als bezitter kan worden aangemerkt. Voor kadastrale registratie is in de praktijk vaak een notariële akte of een rechterlijke uitspraak nodig.

---

Bezit: wanneer is sprake van inbezitneming?

Bezit betekent: het uitoefenen van feitelijke macht met de pretentie eigenaar te zijn. Bij gemeentegrond gaat het vaak om duidelijke bezitsdaden, zoals:

• een schutting/hek/haag die de grond afbakent alsof het eigen erf is;
• een afsluiting of inrichting waaruit voor derden ondubbelzinnig blijkt dat de grond als eigen grond wordt gehouden.

Alleen onderhouden, snoeien of beplanten is doorgaans onvoldoende. Gebruik met toestemming (huur, bruikleen, gedogen) is geen bezit: dan wordt de grond voor een ander gehouden.

De partij die zich op verjaring beroept moet het bezit en de duur ervan in beginsel bewijzen, bijvoorbeeld met foto’s, verklaringen, kadastrale gegevens en historische situatietekeningen.

---

Verjaring en onrechtmatige daad (schadevergoeding / herstel)

Ook wanneer door bevrijdende verjaring eigendom is verkregen, kan de oorspronkelijke eigenaar onder omstandigheden nog een vordering uit onrechtmatige daad instellen. Daarbij kan schadevergoeding worden gevorderd, bijvoorbeeld ter hoogte van de (waarde van de) grond of andere geleden schade.

Afhankelijk van de situatie kan schadevergoeding ook (deels) in natura worden vormgegeven, bijvoorbeeld door herstelmaatregelen of het terugbrengen van de situatie in overeenstemming met de oorspronkelijke toestand. In de praktijk kan daarnaast – bijvoorbeeld via onderhandelingen – ook worden gewerkt met een regeling (zoals aankoop/terugkoop), afhankelijk van de omstandigheden.

---

Stuiting van verjaring

De gemeente kan een lopende verjaring stuiten, bijvoorbeeld door:

• een schriftelijke aanmaning/mededeling waarin zij ondubbelzinnig haar recht op de grond voorbehoudt; en/of
• het starten van een procedure (daad van rechtsvervolging).

Ook erkenning door de gebruiker dat de grond eigendom van de gemeente is, kan stuitend werken.

---

Advies over verjaring van gemeentegrond in Eindhoven?

Is er discussie over inbezitneming, verjaring, stuiting of (mogelijke) schadevergoeding? Today Advocaten in Eindhoven adviseert en procedeert over verjaring van (gemeente)grond en eigendoms- en burengeschillen.
Neem contact op voor advies en juridische bijstand.